Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 25-Φεβ-2019 08:38

    Οι τράπεζες πρέπει να "χτίσουν" ένα βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Οι τράπεζες πρέπει να αντιμετωπίσουν το θέμα των NPLs έτσι ώστε να μην παραμείνουν με ένα μη βιώσιμο επίπεδο μη εξυπηρετούμενων δανείων όταν η αγορά κινηθεί και πάλι προς τα κάτω.

    Σήμερα είμαστε σε πολύ καλύτερη θέση από πλευράς θωράκισης του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά απομένουν ακόμη πολλά να γίνουν, λέει ο Antonio Carrascosa, Director of Resolution Planning and Decisions, Single Resolution Board, Spain.

    Αν και πολλά έχουν γίνει από το 2015 για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην ευρωζώνη, μένουν ακόμη πολλά να γίνουν. Μεταξύ αυτών, να ενισχυθεί περαιτέρω η δυνατότητα εξυγίανσης των τραπεζικών ιδρυμάτων υπό την αρμοδιότητα του SRB, να προχωρήσει το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλισης Καταθέσεων και να εναρμονιστούν οι νόμοι περί αφερεγγυότητας στα κράτη – μέλη της ΕΕ.

    Τα παραπάνω επισημαίνει, μιλώντας στο Capital.gr, ενόψει του Συνεδρίου των Δελφών (όπου θα συμμετάσχει ως ομιλητής), ο Antonio Carrascosa, Διευθυντής Σχεδιασμού και Αποφάσεων του Συμβουλίου Ενιαίας Εξυγίανσης Τραπεζών (Director of Resolution Planning and Decisions, Single Resolution Board, Spain). Όπως λέει, δεν υπάρχουν ενιαίες λύσεις για την αντιμετώπιση του ζητήματος των NPLs, ενώ καλωσορίζει τα μέτρα που έλαβε η Ελλάδα για την αντιμετώπιση των νομικών, δικαστικών και διοικητικών εμποδίων στη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, καθώς και για τη δημιουργία δευτερογενούς αγοράς για τη διαχείριση και τις πωλήσεις NPLs.

    Το Συμβούλιο Ενιαίας Εξυγίανσης Τραπεζών (SRB) είναι η κεντρική αρχή εξυγίανσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μαζί με τις εθνικές αρχές εξυγίανσης (National Resolution Authorities, NRAs) των κρατών – μελών, αποτελεί τον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης (SRM). 

    Το SRB συνεργάζεται στενά με τις εθνικές αρχές εξυγίανσης, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (ΕΒΑ) και τις αρμόδιες εθνικές αρχές, με αποστολή να διασφαλίσει την ομαλή εξυγίανση χρεοκοπημένων τραπεζών, με τις μικρότερες δυνατές επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία, το χρηματοπιστωτικό σύστημα και τα δημοσιονομικά των χωρών – μελών της Ε.Ε.

    Ο ρόλος του SRB είναι προληπτικός, εστιάζοντας στον σχεδιασμό και στην ενίσχυση των μεθόδων εξυγίανσης των τραπεζών, παρά στην εκ των υστέρων διαχείριση του προβλήματος από την πτώχευση τράπεζας. 

    της Νένας Μαλλιάρα

    - Πόσο ασφαλές έναντι μίας νέας κρίσης είναι σήμερα το τραπεζικό σύστημα της ευρωζώνης; Τι έχει αλλάξει από το 2015, οπότε συστάθηκε το Συμβούλιο Ενιαίας Εξυγίανσης (SRB), αναφορικά με την αποτελεσματική θωράκιση των τραπεζών και τι χρειάζεται να γίνει ακόμη;
    Η οικονομική κρίση του 2008 είχε αρνητικό αντίκτυπο στον τραπεζικό τομέα διεθνώς και προκάλεσε ουσιαστικό πραγματικό κόστος στο τραπεζικό σύστημα της Ευρωζώνης. Οι τρόποι που είχαν επιλεγεί για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στο χρηματοοικονομικό σύστημα δεν θεωρήθηκαν οι βέλτιστοι, δεδομένου ότι καταρχήν οι φορολογούμενοι, μέσω των κυβερνήσεών τους και σχετικών νομοσχεδίων, ήταν αυτοί που καλούνταν να πληρώσουν τον λογαριασμό για τις προβληματικές τράπεζες. Εκείνη την εποχή δεν υπήρχε καθόλου πλαίσιο εξυγίανσης.

    Έντεκα χρόνια αργότερα, η δημιουργία των δύο πρώτων πυλώνων της Τραπεζικής Ένωσης (SSM, Ενιαίος Μηχανισμός Εποπτείας και SRM, Ενιαίος Μηχανισμός Εξυγίανσης) εξασφαλίζει μια βαθύτερη ολοκλήρωση του τραπεζικού συστήματος της ζώνης του ευρώ. Επιπλέον, η εισαγωγή δύο νομοθετικών πράξεων, της Οδηγίας για την Ανάκαμψη και Εξυγίανση Τραπεζών (της γνωστής BRRD,  Bank Recovery and Resolution Directive) και του Κανονισμού για τον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης (Single Resolution Mechanism Regulation) άνοιξε το δρόμο για τη συντεταγμένη εξυγίανση των προβληματικών τραπεζών χωρίς να απειλείται η ευστάθεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος ή η πραγματική οικονομία και ελαχιστοποιώντας παράλληλα το κόστος για τους φορολογούμενους.

    Το 2017, η πρώτη περίπτωση απόφασης εξυγίανσης που έλαβε το SRB έδειξε ότι το πλαίσιο είναι κατάλληλο για το σκοπό που θεσμοθετήθηκε. Αλλά πολλά μένουν ακόμη να γίνουν. Πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω η δυνατότητα εξυγίανσης των τραπεζικών ιδρυμάτων υπό την αρμοδιότητα του SRB. Ο τρίτος πυλώνας της Τραπεζικής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλισης Καταθέσεων (EDIS) και η εναρμόνιση των νόμων περί αφερεγγυότητας εξακολουθούν να λείπουν, για να αναφέρω μόνο δύο θέματα από αυτά που πρέπει να διευθετηθούν.

    - Οι ευρωπαϊκές τράπεζες βαρύνονται με μια κληρονομιά μη εξυπηρετούμενων δανείων περίπου 900 δις. ευρώ, παρά το γεγονός ότι ο μέσος όρος του δείκτη NPE έχει υποχωρήσει σήμερα κάτω του 4%. Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί συνολικά το πρόβλημα των NPLs στην ευρωζώνη;

    Πράγματι, ορισμένες τράπεζες σε κράτη – μέλη της ευρωζώνης  αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων σε σύγκριση με τα διεθνή πρότυπα. Ωστόσο, από μια θετικότερη σκοπιά, η τρίτη έκθεση προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) που εκδόθηκε τον Νοέμβριο του 2018, έδειξε ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στον ευρωπαϊκό τραπεζικό τομέα μειώθηκαν περαιτέρω εξαιτίας της συνεχιζόμενης οικονομικής ανάπτυξης και των προληπτικών μέτρων αντιμετώπισης όπως είναι οι πωλήσεις χαρτοφυλακίων NPL.

    Καθώς τα ζητήματα είναι ως επί το πλείστον ειδικά για τις τράπεζες, δεν βλέπω μια ενιαία λύση που να μπορεί να έχει εφαρμογή σε όλες. Οι τράπεζες πρέπει να αντιμετωπίσουν το θέμα έτσι ώστε να μην παραμείνουν με ένα μη βιώσιμο επίπεδο μη εξυπηρετούμενων δανείων όταν η αγορά κινηθεί και πάλι προς τα κάτω.

    - Θα μπορούσε να υπάρξει ενιαίος τρόπος αντιμετώπισης για την επίλυση του ζητήματος των υψηλών NPEs σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Κύπρος και η Ιταλία, δεδομένου ότι αυτές, ανεξαρτήτως του μεγέθους και του ειδικού βάρους τους στην Ευρωζώνη, έχουν αθροιστικά τη μεγαλύτερη συμβολή στον όγκο των ευρωπαϊκών μη εξυπηρετούμενων δανείων;

    Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τόσο όσον αφορά τον δανειολήπτη (ειδικότερα, αν πρόκειται για οφειλέτη της λιανικής πίστης ή οφειλέτη της επιχειρηματικής), όσο και τη γεωγραφική αγορά, οπότε θα πρέπει να προσέχουμε όταν γενικεύουμε. Εξατομικευμένες τράπεζες βρίσκονται σε καλύτερη θέση για να επιλύσουν εξατομικευμένα προβλήματα μη εξυπηρετούμενων δανείων, αλλά αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα. Μια συλλογική προσέγγιση εντός ενός κράτους - μέλους ή ακόμη και μεταξύ των κρατών - μελών είναι λογική εάν μπορούν να δημιουργηθούν συνέργειες για την δουλειά που πρέπει να γίνει ώστε να αντιμετωπιστούν  τα NPLs.

    Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει και εξετάζει το ζήτημα αυτό. Το πακέτο μέτρων για τα NPLs, το οποίο βρίσκεται σε επεξεργασία, περιλαμβάνει μέτρα για την αντιμετώπιση των κινδύνων που συνδέονται με τα υψηλά επίπεδα των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές που πρέπει να λάβουν υπόψιν οι τράπεζες.

    - Ό,τι έχει γίνει μέχρι στιγμής σε επίπεδο ευρωζώνης για την αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων των τραπεζών, κρίνεται επιτυχές για την αναθέρμανση της πιστωτικής επέκτασης στην περιοχή;

    Το Σχέδιο Δράσης του Συμβουλίου για τα NPLs από το καλοκαίρι του 2017 βρίσκεται στην εφαρμογή του. Έχει ανατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή να επεξεργαστούν συγκεκριμένα μέτρα, τα οποία περιλαμβάνουν την ανάπτυξη κατευθυντήριων γραμμών για τις τράπεζες αναφορικά με την αντιμετώπιση των NPLs, την επιτάχυνση της διαδικασίας μέτρων επιβολής των όρων που απορρέουν για τον οφειλέτη από μία δανειακή σύμβαση, την ανάπτυξη πλατφορμών για τη δευτερογενή αγορά NPLs, τα συνετά όρια για το ύψος των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων ώστε να αποφεύγεται η ελλιπής κάλυψή τους από προβλέψεις, καθώς και ιδέες για τη δημιουργία εθνικών σχημάτων διαχείρισης των NPLs (AMC, Asset Management Companies). Μερικά από τα ανωτέρω έχουν ολοκληρωθεί, άλλα πρόκειται να οριστικοποιηθούν.

    Είναι δύσκολο να συσχετιστούν τα κανονιστικά μέτρα με την πρόοδο στην εκκαθάριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αλλά λαμβάνοντας υπόψη τα τελευταία στατιστικά στοιχεία, όπως αντικατοπτρίζονται στην τρίτη έκθεση προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η κατάσταση των μη εξυπηρετούμενων δανείων δείχνει μία μικρή βελτίωση.

    Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, είναι ευπρόσδεκτα τα πρόσφατα μέτρα αντιμετώπισης των νομικών, δικαστικών και διοικητικών εμποδίων στη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, καθώς και η δημιουργία δευτερογενούς αγοράς για τη διαχείριση και τις πωλήσεις NPLs.

    - Ποιους κινδύνους βλέπετε για το χρηματοπιστωτικό σύστημα στην παρούσα φάση; Μπορούν οι Ευρωπαίοι καταθέτες να αισθάνονται ασφαλείς ότι δεν θα χρειαστεί να πληρώσουν μελλοντικά για την ευστάθεια των τραπεζών; 

    Όσον αφορά συγκεκριμένους κινδύνους, είναι ένα ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί από τους επόπτες, αλλά γενικά μπορεί να σημειωθεί ότι σε σύγκριση με την προ κρίσης εποχή, σήμερα βρισκόμαστε σε πολύ καλύτερη κατάσταση για να αντιμετωπίσουμε τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους και την χρεωκοπία τραπεζών. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι τράπεζες είναι υψηλότερα και καλύτερα κεφαλαιοποιημένες. Επιπλέον, δημιουργήσαμε ένα λειτουργικό πλαίσιο διαχείρισης κρίσεων με εξουσίες ενιαίας εποπτείας και ενιαίας εξυγίανσης.

    Είναι δύσκολο να προβλέψουμε το μέλλον. Αναπόφευκτα, οι τράπεζες πρέπει να είναι κερδοφόρες για να "χτίσουν" ένα βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο και η περαιτέρω σταθεροποίηση  και ενοποίηση του κλάδου μπορεί να έχει κλιμακούμενα θετικά αποτελέσματα από τα οποία θα μπορέσει να επωφεληθεί και ο πελάτης.

    - Κατά την άποψή σας, πρέπει να υπάρξουν διασυνοριακές συγχωνεύσεις τραπεζών στην Ευρώπη; Με την περαιτέρω συγκέντρωση, ο ευρωπαϊκός τραπεζικός κλάδος θα γινόταν περισσότερο ασφαλής και ανταγωνιστικός;

    Οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις είναι κατά κύριο λόγο επιχειρηματικές αποφάσεις. Όσον αφορά την ασφάλεια, το πλαίσιο προληπτικής εποπτείας της ΕΕ λαμβάνει υπόψη την αναλογικότητα. Αυτό λειτουργεί και στις δύο κατευθύνσεις. Όσο μεγαλύτερο είναι το οικονομικό αποτύπωμα ενός οργανισμού (πιστωτικού ιδρύματος), τόσο πιο μεγάλες είναι οι απαιτήσεις.

    Στον σχεδιασμό εξυγίανσης, το SRB εξετάζει τις κρίσιμες λειτουργίες των τραπεζών και προσαρμόζει εξειδικευμένα για τις τράπεζες τις στρατηγικές εξυγίανσης. Μια σημαντική συγχώνευση θα δικαιολογούσε βεβαίως την επικαιροποίηση/βελτίωση ενός σχεδίου εξυγίανσης, με στόχο να διασφαλιστεί αφενός ένα όριο στο κόστος που θα μπορούσαν να αναλάβουν οι φορολογούμενοι για την εξυγίανση αυτή, αφετέρου η χρηματοπιστωτική σταθερότητα σε περίπτωση χρεωκοπίας μιας τράπεζας. Αλλά στο τέλος, πάλι αυτά συμπυκνώνονται στην οικονομική λογική της δημιουργίας μιας κερδοφόρας τράπεζας που θα λειτουργεί με ένα υγιές, ισχυρό επιχειρηματικό μοντέλο.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων