Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 22-Φεβ-2019 00:10

    Και όμως! Η Ελλάδα πηγαίνει στο Διάστημα!

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Συνέντευξη στη Νένα Μαλλιάρα 

    Μπορεί ένα ελληνικό μυαλό και μια επιχειρηματική ιδέα να φτάσει μέχρι το Διάστημα; Η περίπτωση της Δρ. Μαριάνθης Φραγκοπούλου, Πυρηνικής Φυσικού, και της start–up Herado που δημιούργησε μέσα από το πρόγραμμα Νεανικής Καινοτόμου Επιχειρηματικότητας egg - enter•grοw•go, της Eurobank, καταρρίπτει το γνωστό sky is the limit, αποδεικνύοντας ότι Space is the last frontier. 

    Η φράση αυτή ακουγόταν ως εισαγωγή στα τηλεοπτικά επεισόδια του Star Trek πολλά χρόνια πριν και τώρα είναι μια πραγματικότητα που θα βιώσει για πρώτη φορά η χώρα μας χάρη στην Ελληνίδα επιστήμονα. Η κυρία Φραγκοπούλου εκπροσωπεί την πρώτη και μοναδική ελληνική ομάδα που έχει ήδη εξασφαλίσει τη συμμετοχή της στην πρώτη αποστολή του Orion, του καινούργιου διαστημόπλοιου της NASA στη Σελήνη, καθώς δημιούργησε ένα καινοτόμο σύστημα για τη μέτρηση της ακτινοβολίας στο Διάστημα. Η ιδέα της κυρίας Φραγκοπούλου που μετουσιώθηκε στο προϊόν της Herado (το προϊόν θα παρουσιαστεί επισήμως το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα στις κτιριακές εγκαταστάσεις του egg) έχει σκοπό την προστασία των αστροναυτών από τις ακτινοβολίες. 

    "Θα συμμετέχουμε ως εταιρεία στην πρώτη μη επανδρωμένη αποστολή του νέου διαστημόπλοιου της NASA, του Orion, στη Σελήνη, τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Θα στείλουμε ένα ολοκληρωμένο σύστημα με σκοπό να μετρήσουμε το πεδίο ακτινοβολιών στο Διάστημα. Στην αποστολή θα συμμετέxoυν τρία συστήματα: της NASA, του DLR (Διαστημικός Οργανισμός Γερμανίας) και το δικό μας. Στο διαστημόπλοιο θα βρίσκονται δύο ανθρώπινα ομοιώματα, το ένα με γιλέκο θωράκισης και το άλλο χωρίς, και θα μετρήσουμε την ακτινοβολία που θα δέχεται το κάθε "ανθρώπινο όργανο". Η μέτρηση της ακτινοβολίας είναι πολύ σημαντικό θέμα για την ασφάλεια των αστροναυτών, ειδικά ενόψει των αποστολών στη Σελήνη και τον Άρη και επιπλέον για την τεχνική επιτυχία των διαστημικών αποστολών. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων ακτινοβολίας από την πρώτη αποστολή, την ΕΜ1, θα χρησιμοποιηθούν για την επόμενη επανδρωμένη αποστολή της NASA, πιθανότατα μετά από δύο χρόνια", εξηγεί η κυρία Φραγκοπούλου.

    Σημειώνεται ότι η NASA προσανατολίζεται πλέον στη μελέτη του βαθύτερου Διαστήματος. Το νέο της διαστημόπλοιο, το ORION, που κατασκευάστηκε από την Lockheed Martin σε συνεργασία με την NASA, πρόκειται να ταξιδέψει μακρύτερα από οποιοδήποτε άλλο σκάφος που μπορεί να μεταφέρει ανθρώπινη ύπαρξη στο Διάστημα. Τα προγράμματα για τη μέτρηση των ακτινοβολιών εγκρίνονται με πολύ αυστηρά κριτήρια πιστοποίησης. Και είναι τεράστια επιτυχία για την Ελλάδα το ότι εγκρίθηκε το πρόγραμμα της Ελληνίδας ερευνήτριας τη στιγμή που δεν έλαβαν έγκριση προγράμματα πολύ ισχυρών χωρών στο χώρο του Διαστήματος, όπως του Καναδά, της Ρωσίας, της Ιαπωνίας κ.ά.   

    Απόφοιτη του τμήματος Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με διάκριση, η κυρία Φραγκοπούλου έλαβε με άριστα Διδακτορικό Δίπλωμα (Δοσιμετρία νετρονίων σε πηγές Θρυμματισμού). Με υποτροφίες, βραβεία και διδακτική εμπειρία στην Ελλάδα, παρά το νεαρόν της ηλικίας της, η κυρία Φραγκοπούλου αναπτύσσει και ένα πλούσιο ερευνητικό έργο, συμμετέχοντας ως ερευνήτρια σε σειρά πειραμάτων σε μεγάλα ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού (Los Alamos National Laboratory USA, Himac Japan, PTB Germany κ.ά.) με βραβεία και υποτροφίες. Από το 2009 συνεργάζεται με τα μεγαλύτερα ονόματα στον χώρο της προστασίας των αστροναυτών από τις ακτινοβολίες, συμμετέχοντας σε αποστολές συστημάτων σε δορυφόρους (FOTON, BION, κ.ά.) και στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ISS.

    -  Κυρία Φραγκοπούλου, ακούγεται σαν… επιστημονική φαντασία ότι η Ελλάδα θα συμμετέχει στην πρώτη μη επανδρωμένη αποστολή του Orion. Πότε ξεκινήσατε να δουλεύετε πάνω στο σύστημα μέτρησης ακτινοβολίας που εγκρίθηκε από την NASA για το ταξίδι του Orion;

    "Ξεκίνησα την προσπάθειά μου εδώ και δέκα χρόνια πριν φτάσω τελικά να υλοποιήσω την ιδέα μου. Η πρώτη πρόταση που υπέβαλα στην Ελλάδα, προ δεκαετίας, απορρίφθηκε, όχι γιατί δεν βαθμολογήθηκε θετικά αλλά γιατί κρίθηκε ως μη υλοποιήσιμη. Έκτοτε δεν κατέθεσα άλλη πρόταση. Στο εξωτερικό, επίσης αντιμετωπίστηκα αρχικά με δυσπιστία επειδή προερχόμουν από μία χώρα χωρίς καμία παρουσία στον χώρο της Δοσιμετρίας Διαστήματος. Με ρωτούσαν: "Κάνει κάτι η Ελλάδα στον χώρο του Διαστήματος; Ποια είναι η πολιτική της χώρας;". Όταν όμως είδαν ότι έχω δυνατότητες, συνέπεια και αποτελεσματικότητα, με αποδέχτηκαν και με στήριξαν.

    Δεν σας κρύβω ότι στη διάρκεια της δεκαετίας αυτής, πολλές φορές έφτασα κοντά στο να τα παρατήσω. Καταλαβαίνω ότι όταν κατέθεσα στην Ελλάδα τα πρώτα προγράμματα για να φτιάξουμε συστήματα ακτινοπροστασίας για τους αστροναύτες στο Διάστημα, με έβλεπαν περίπου σαν "alien”! Καταλαβαίνω, όπως όλοι, ότι αυτό δεν ήταν προτεραιότητα της χώρας. Όμως είναι άλλο οι προτεραιότητες και άλλο η ικανότητα αξιολόγησης μιας πρότασης.

    Στο εξωτερικό, είχα την καθοδήγηση από τον βασικό μου μέντορα, ακαδημαϊκό και καθηγητή του Trinity College, Dennis O΄Sullivan, τον οποίο είχα γνωρίσει από τη συμμετοχή μου σε πειράματα και συνέδρια στο εξωτερικό ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Δεν μπορώ να παραλείψω και τη στήριξη συνεργατών μου από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, καθώς επίσης και την στήριξη των συνεργατών μου από το εξωτερικό οι οποίοι με βοήθησαν να συμμετάσχω σε πειράματα intercalibration στην Ιαπωνία, στις Η.Π.Α. και αλλού (τα λεγόμενα "τυφλά" πειράματα – blind experiments -, τα οποία πρέπει να παράξουν αποτέλεσμα)". 

    - Τι εννοείτε "σας βοήθησαν να συμμετέχετε σε πειράματα";

    "Μου έδωσαν τη δυνατότητα να κάνω πειράματα σε περιβάλλον παρόμοιο με αυτό του διαστήματος και να συμμετέχω σε αποστολές συστημάτων μέτρησης ακτινοβολίας στο Διάστημα  με χαμηλό ή και χωρίς κανένα οικονομικό κόστος. Να σας πω ότι ένα πείραμα σε περιβάλλον παρόμοιο με αυτό του διαστήματος  κοστίζει δεκάδες χιλιάδες ευρώ η ώρα".

    - Οικονομική στήριξη από την ελληνική Πολιτεία έχετε;

    "Όχι, αλλά ελπίζω τα πράγματα να βελτιωθούν για όλους τους επιστήμονες ερευνητές. Είναι πολύ θετικό ότι έχει συσταθεί ένας φορέας, ο Ελληνικός Διαστημικός Οργανισμός, και υπάρχει πλέον κάτι δομημένο, το οποίο μπορεί να αναλάβει τον συντονισμό και την προώθηση του ερευνητικού έργου. Άλλες, μικρότερες χώρες, είχαν ήδη διαστημικούς οργανισμούς". 

    - Πώς η ιδέα σας μετεξελίχθηκε επιχειρηματικά με την ίδρυση της Herado;

    "Αν δεν βρισκόταν μπροστά μου το πρόγραμμα Νεανικής Καινοτόμου Επιχειρηματικότητας egg - enter•grοw•go, της Eurobank, δεν θα μπορούσα να μετεξελίξω το ερευνητικό μου έργο σε επιχειρηματικό επίπεδο. Μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες, όπως το πρόγραμμα egg, δίνεται η δυνατότητα σε ανθρώπους που έχουν πραγματικά νέες, καινοτόμες και υλοποιήσιμες ιδέες, όρεξη να δουλέψουν και εξωστρεφή οπτική, να κάνουν τις ιδέες και το όραμά τους πράξη. Μόνο έτσι μία νέα επιχειρηματική ιδέα, ένας νέος επιχειρηματίας μπορεί να προχωρήσει και να εξελιχθεί. 

    Για παράδειγμα, εγώ από το egg, μέσα σε ένα μόλις εξάμηνο είδα στην πράξη τη μετεξέλιξη της ιδέας σε επιχειρηματικό σχήμα, έλαβα mentoring και έμαθα να σκέφτομαι όχι απλώς ως ερευνήτρια επιστήμονας, αλλά και ως επιχειρηματίας και, παράλληλα, είχα την ευκαιρία να ταξιδέψω και να γνωρίσω από κοντά σημαντικά οικοσυστήματα όπως, π.χ., πρόσφατα στο Ισραήλ όπου ήρθα σε επαφή με επενδυτές και γνώρισα πολλές εταιρείες. 

    Πέραν αυτών, το συγκεκριμένο Πρόγραμμα προσφέρει μια σειρά παροχών και φυσικά δυνατότητες για εξασφάλιση χρηματοδότησης γιατί χωρίς κεφάλαια οι ιδέες πεθαίνουν. Προσωπικά, χρηματοδότησα την ιδέα μου με ίδια κεφάλαια. Ήταν όμως πολύτιμη η δυνατότητα που μου έδωσε το egg να έρθω σε επαφή με μεγάλους επενδυτές", λέει η κυρία Φραγκοπούλου, χωρίς να αποκαλύπτει περαιτέρω λεπτομέρειες αλλά, προδιαγράφοντας ένα ευοίωνο μέλλον για το  μοναδικό παγκοσμίως προϊόν που έχει δημιουργήσει η Herado. 

    Σημειώνεται ότι η ιδέα της κυρίας Φραγκοπούλου συμμετέχει στον 6ο κύκλο του προγράμματος egg από τον Ιούνιο του 2018, οπότε και ιδρύθηκε η Herado. Η εταιρεία και το προϊόν της παρουσιάστηκαν στο Steering Committee της NASA και επιλέχθηκε το καινοτόμο σύστημα της Ελληνίδας ερευνήτριας να σταλεί στο Orion, τη στιγμή που ανάλογη έγκριση δεν πήραν εταιρείες κολοσσοί από την Ιαπωνία, τον Καναδά, τη Γαλλία, τη Ρωσία,  κ.ά. Και η επιλογή αυτή, αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία αν αναλογιστεί κανείς τις ακόμη αυστηρότερες προδιαγραφές που τέθηκαν για το Orion, το οποίο θα ταξιδεύει στο Διάστημα για τα επόμενα 30 χρόνια. 

    Μαριάνθη Φραγκοπούλου

    - Κυρία Φραγκοπούλου, πολλοί θα έλεγαν ότι είναι πολυτέλεια ή θα το χαρακτήριζαν έως και… ανέκδοτο το να ασχολούμαστε ως χώρα με το Διάστημα, όταν δεν έχουμε λύσει τα προβλήματα της καθημερινότητάς μας. Τι λέτε επ΄ αυτού; 

    "Με τη στενή οπτική κατανοώ την άποψη ότι δεν μας αφορά το τι γίνεται στο Διάστημα, όταν μάλιστα η κοινωνία αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητα. Κανείς ίσως δεν συνδυάζει το εύρος εφαρμογών μιας έρευνας σε πολλές εκφάνσεις της καθημερινότητάς μας στη Γη. Να το εξηγήσω αυτό. Το GPS που έχουμε στο αυτοκίνητό μας, τα συστήματα πυρανίχνευσης και πλήθος ακόμη εφαρμογών, είναι αποτέλεσμα ερευνών που ξεκίνησαν ως έρευνες του Διαστήματος. Ένα τέτοιο προϊόν είναι και της Herado όπου η έρευνα από το Διάστημα δίνει τις εφαρμογές του στη Γη, όπως στην υγεία, αεροπορία, κ.λπ. Τώρα, με τις ερευνητικές αποστολές του Orion είναι βέβαιο ότι θα αλλάξει και η λογική των τηλεπικοινωνιών, υλοποιείται πρόγραμμα με την ονομασία Lemnos (η ονομασία από τη δική μας Λήμνο και τον συσχετισμό με τον Ωρίωνα), το οποίο θα επιτρέπει στους αστροναύτες να επικοινωνούν όποτε θέλουν απευθείας με βιντεοκλήση με τους δικούς τους στη Γη".

    Όπως τονίζει η επιστήμων και Διευθύνουσα Σύμβουλος της Herado, κάθε ένα ευρώ που επενδύεται στο Διάστημα μπορεί να επιστρέφει πίσω στη χώρα 7 ευρώ!

    "Το Διάστημα είναι ένας τομέας που μπορεί να βοηθήσει οικονομικά και τεχνολογικά τη χώρα μας. Το ότι το Orion θα χρησιμοποιείται από την NASA για τα επόμενα 30 χρόνια και η Ελλάδα έχει συμμετοχή στην πρώτη αποστολή, ανοίγει μια πόρτα στη χώρα για τα επόμενα 30 χρόνια και δεν πρέπει να χάσουμε την ευκαιρία να αποκτήσουμε τεχνολογία, να προσελκύσουμε κεφάλαια και επενδύσεις και να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας. Το 2018 τέθηκαν οι βάσεις για την ίδρυση και έναρξη εργασιών του Ελληνικού Διαστημικού Οργανισμού (ΕΛΔΟ), τη συγκρότηση του Εθνικού Συμβουλίου Διαστημικής Πολιτικής και την επιστροφή της Ελλάδας στα προαιρετικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας και θεωρώ ότι είναι τομές που θα δώσουν μεγάλη ώθηση στη χώρα και στο αξιόλογο δυναμικό των Ελλήνων ερευνητών και επιχειρηματιών, αρκεί να κινηθούμε με οργάνωση και αξιοκρατία".

    - Σε μια χώρα που βίωσε μια μακρά οικονομική κρίση, διώχνοντας προς αναζήτηση καλύτερης τύχης στο εξωτερικό μισό εκατομμύριο νέο, αξιόλογο και παραγωγικό ανθρώπινο δυναμικό, πώς έχετε αποφασίσει να μην εγκαταλείψετε την Ελλάδα;

    "Ζω μεγάλα διαστήματα στο εξωτερικό, αγαπώ όμως την Ελλάδα, έστω και αν τα πράγματα εδώ είναι πιο δύσκολα. Πιστεύω ότι προγράμματα όπως το egg - enter•grοw•go μπορούν να κρατήσουν τους νέους στη χώρα, επιτρέποντάς τους να τεστάρουν την επιχειρηματική ιδέα τους και στο εξωτερικό. Αν τα Πανεπιστήμια συνέδεαν επίσης την έρευνα με την επιχειρηματικότητα, ήταν συνδεδεμένα με τις εταιρείες, δίνοντας στους φοιτητές τη δυνατότητα είτε να εργαστούν σε αυτές είτε να υλοποιήσουν τις ιδέες τους, τότε το brain drain θα μπορούσε να ανασχεθεί. Το να φύγεις στο εξωτερικό, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να επιστρέψεις στην πατρίδα σου. Πρέπει, όμως, να αλλάξουμε όλοι νοοτροπία. 

    Στο Ισραήλ, όπου είχα την ευκαιρία να ταξιδέψω στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ του egg - enter•grοw•go , μου έκαναν εντύπωση δύο πράγματα. Καταρχήν, από το νηπιαγωγείο κιόλας, το εκπαιδευτικό σύστημα μαθαίνει στα παιδιά ότι δεν έχει σημασία η επιτυχία, αλλά το να βάλεις το μέγιστο των δυνατοτήτων σου στην προσπάθεια. Η οπτική αυτή μαθαίνει στα παιδιά να μην φοβούνται το ρίσκο και η χώρα επενδύει στο ανθρώπινο δυναμικό της, το οποίο φεύγει μεν στο εξωτερικό, αλλά επιστρέφει με πολύτιμη τεχνογνωσία και εμπειρία. Στην Ελλάδα έχουμε το αντίστροφο. Η χώρα μας επενδύει σε νέους, ικανούς, ταλαντούχους, με ιδέες, τους εκπαιδεύει και όταν φτάνει η στιγμή της ανταποδοτικότητας, οι νέοι αυτοί φεύγουν γιατί δεν βρίσκουν εδώ προοπτική.

    Το άλλο μότο του Ισραήλ που πρέπει να υιοθετήσουμε είναι το think big. Μόνο αν σκέφτεσαι έτσι, παρά τα όποια προβλήματα, έχεις σίγουρα μία πορεία, ακόμα και αν αυτή δεν σε οδηγήσει ακριβώς στο όνειρό σου".

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων