Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 06-Δεκ-2018 00:06

    Πώς να εκνευρίσετε την Ευρώπη: Ακυρώστε το Brexit

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Leonid Bershidsky

    Το ανώτατο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είναι πλέον πολύ πιθανό να αποφανθεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να ακυρώσει μονομερώς τo Brexit. Αν εξαιρέσει κανείς όλα τα τοπικά πολιτικά εμπόδια στα οποία θα σκόνταφτε μια τέτοια κίνηση, είναι ενδιαφέρον να αναλογιστεί πώς θα το έπαιρνε η Ευρώπη αν το Ηνωμένο Βασίλειο ακύρωνε το Brexit και ποιες θα ήταν οι συνέπειες για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

    Πέρυσι, μια ομάδα σκωτσέζων βουλευτών ρώτησε ένα δικαστήριο στη Σκωτία εάν μια χώρα μπορεί να ανακαλέσει την απόφαση για την έξοδο χωρίς τη συναίνεση των άλλων κρατών μελών, αφού έχει ξεκινήσει διαδικασία εξόδου από την ΕΕ βάσει του άρθρου 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας. Το δικαστήριο μετέφερε την ερώτηση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο τον Οκτώβριο. Οι προσπάθειες του υπουργείου Brexit να εκτροχιάσει τη διαδικασία απέτυχαν και την Τρίτη ο γενικός εισαγγελέας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Manuel Campos Sanchez-Bordona διατύπωσε τη γνώμη του, η οποία, με βάση τις προηγούμενες κρίσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, έχει 70% πιθανότητα να επαναληφθεί στην τελική απόφαση.

    Σύμφωνα με τον Campos Sanchez-Bordona, το Ηνωμένο Βασίλειο (και οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος ενδέχεται να ακολουθήσει τα βήματά του) μπορεί να ανακαλέσει τη διαδικασία του άρθρου 50 εντός δύο ετών από τότε που ξεκίνησε και πριν υπογραφεί μια επίσημη συμφωνία αποχώρησης. Υπογράμμισε ότι σύμφωνα με το άρθρο 50, μια χώρα δηλώνει μόνο την πρόθεσή της να αποχωρήσει, όχι την απόφασή της. Ο τερματισμός της διαδικασίας, λοιπόν, σύμφωνα με τον γενικό εισαγγελέα, θα αποτελούσε μία δήλωση της κυριαρχίας του κράτους που επρόκειτο να αποχωρήσει - μια λέξη ιδιαίτερα αγαπητή στους Brexiters. Δεν απαιτείται συναίνεση από άλλα μέλη της ΕΕ.

    Προς το παρόν, το ζήτημα είναι καθαρά ακαδημαϊκό. Τόσο οι Συντηρητικοί της Theresa May όσο και η αντιπολίτευση του Εργατικού Κόμματος στη Βρετανία δεσμεύτηκαν να τιμήσουν την ψήφο του 2016 για την έξοδο. Και όμως, τα πάντα είναι πιθανά στο σημερινό πολιτικό περιβάλλον.

    Ίσως φαίνεται ότι η ΕΕ θα δεχόταν την επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου με ανοιχτές αγκάλες αν ακυρωνόταν το Brexit. "Η πόρτα παραμένει ανοικτή", δήλωνε συχνά ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jean-Claude Juncker και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Donald Tusk. Οι ηγέτες της Γερμανίας και της Γαλλίας, των χωρών της ΕΕ με την πιο ηχηρή "φωνή”, εξέφρασαν επίσης την ελπίδα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα μείνει. Αλλά το αν πραγματικά επιθυμεί η ΕΕ να κρατήσει τη Βρετανία εντός της ΕΕ, είναι ένα άλλο θέμα.

    Ακόμα και πριν μπει στην ατζέντα το Brexit, η Βρετανία δεν ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στο μπλοκ. Σύμφωνα με έκθεση του 2017 από τους Marco Fantini και Klaas Staal, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι η χώρα που έχει συγκεντρώσει τη λιγότερη υποστήριξη συγκριτικά με τα υπόλοιπα κράτη μέλη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από εθνικούς ηγέτες, πράγμα που σημαίνει ότι οι πολιτικές προτιμήσεις του είναι οι λιγότερο ευθυγραμμισμένες με αυτές των άλλων κρατών μελών. Τα τελευταία χρόνια, υπήρξε η χώρα που ψηφιζόταν το λιγότερο στο Συμβούλιο.

    Παρόλο που το επίπεδο συμφωνίας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ήταν γενικά υψηλό και το Ηνωμένο Βασίλειο διαφωνούσε μόνο σε μία από κάθε οκτώ περιπτώσεις, ψήφιζε αντίθετα από την πλειοψηφία κατά κύριο λόγο σε ζητήματα που είχαν να κάνουν με τους προϋπολογισμούς, την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας και τη διεθνή ανάπτυξη. Αυτοί οι τομείς είναι ιδιαίτερα σημαντικοί για την ΕΕ σήμερα, δεδομένου ότι υπάρχει πλάνο για μια δημοσιονομική μεταρρύθμιση που θα συνδέει τη χρηματοδότηση με την υποστήριξη μιας χώρας για κοινές ευρωπαϊκές αξίες, τις αποδυναμωμένες σχέσεις της Ευρώπης με τις ΗΠΑ του Donald Trump και την επιτακτική ανάγκη αύξησης της εξωτερικής βοήθειας για τη μείωση της μετανάστευσης. Οι μεγαλύτερες εξουσίες της ΕΕ αντιμετωπίζουν μεγάλη αντίσταση σε αυτά τα σημεία από τις εθνικιστικές κυβερνήσεις της Ανατολικής Ευρώπης. Μία Βρετανία που δεν θα έβγαινε από την ένωση, θα έπληττε όλους τους πολιτικούς υπολογισμούς στους οποίους έχουν βασιστεί οι Γάλλοι και οι Γερμανοί πολιτικοί αναφορικά με το Brexit.

    Εξάλλου, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι το κράτος μέλος της ΕΕ με τις περισσότερες διαφωνίες με την ΕΕ. Αρνείται να σκεφτεί την ένταξη στο ευρώ ή στην κοινή συνοριακή περιοχή και μιλάει αμείλικτα για κάθε σχέδιο της ΕΕ που απαιτούσε από τη χώρα να παραιτηθεί ακόμη και από ένα μικρό κομμάτι της κυριαρχίας της. Αν και λίγες χώρες θα θελήσουν να επαναλάβουν την εμπειρία της Βρετανίας από την έξοδο μετά από αυτά που έχουν δει τα τελευταία δύο χρόνια, το να κρατήσουν το Ηνωμένο Βασίλειο στο μπλοκ με όλες τις διαφωνίες μπορεί να οδηγήσει τις κυρίαρχες  κυβερνήσεις να γίνουν πιο επιλεκτικές, όπως και οι Βρετανοί.

    Για τη Γαλλία και τη Γερμανία, η όλη ιστορία του Brexit αφορά τη δημιουργία προηγουμένων και παραδειγμάτων. Η συμφωνία εξόδου, όπως έχει συμφωνηθεί μέχρι στιγμής από την κυβέρνηση της πρωθυπουργού Theresa May και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, προστατεύει την ΕΕ των 27 από τους περισσότερους οικονομικούς κινδύνους που συνδέονται με την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου και δημιουργεί ακόμη και ευνοϊκούς όρους για ορισμένες ευρωπαϊκές βιομηχανίες υπηρεσιών, ιδίως στον χρηματοπιστωτικό κλάδο. Ποτέ δεν θα το έθεταν έτσι, αλλά το να αφήσουν την ΕΕ να φύγει στη βάση αυτής της συμφωνίας θέτει ένα σαφές προηγούμενο. Αποδεικνύει ότι, αντί για στενούς οικονομικούς δεσμούς, οι αποχωρούντες παίρνουν αυτό που ο πρώην κυβερνήτης της Τράπεζας της Αγγλίας, Mervyn King, ονομάζει "διαρκή υποταγή".

    Υπό αυτή την έννοια, είναι καλύτερο αποτέλεσμα απ' ό,τι εάν το Ηνωμένο Βασίλειο παραμείνει και συνεχίσει να υπονομεύει κάθε προσπάθεια σύσφιξης των σχέσεων των κρατών μελών, ειδικά υπό όρους που ευνοούν τη Γαλλία και τη Γερμανία.

    Αυτό σημαίνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει μια θαυμάσια ευκαιρία να ενοχλήσει τους Γερμανούς, τους Γάλλους και τη βρυξελλιανή γραφειοκρατία - εγκαταλείποντας το Brexit και παραμένοντας ως ένας αέναος πονοκέφαλος για όλους όσους οι υποστηρικτές του Brexit απεχθάνονται. Θα αποτελούσε μια ισχυρή επίδειξη για την κυριαρχία των Βρετανών, η οποία θα έκανε τους ηγέτες της ΕΕ να μετανιώσουν που δεν ήταν πιο προσεκτικοί για το τι εύχονταν στις δημόσιες δηλώσεις τους - αλλά όχι στην καρδιά τους.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων